ବାରସିରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଜାଲିଆତି

ତାହା ଥିଲା ୨୦୨୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସର ଗୋଟିଏ ଶୀତୁଆ ରାତି। କୁହୁଡ଼ି ଭର୍ତ୍ତି ରାସ୍ତାରେ ଅମର ଥୋରବୋଲେ ତାଙ୍କ ମୋଟରସାଇକେଲରେ ଯାଉଥିଲେ ୭୦ କି. ମି. ଦୂର ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସୋଲାପୁରରେ ଥିବା ଜିଲ୍ଲା ପୋଲିସ ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ। ତାଙ୍କ ହାତରେ ଥିଲା ଗୋଟିଏ ଡବା ଡିଜେଲ ଓ ଡିଆସିଲ।

ଥୋରବୋଲେ ତାଙ୍କ ମୋଟରସାଇକେଲକୁ ରଖିଲେ, ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନ ଆଡ଼କୁ ଯାଉ ଯାଉ ସେ ଧୀରେ ଡବାର ଠିପି ଖୋଲିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ସାରା ଶରୀର ଉପରେ ଢାଳି ହେଲେ। ଡିଆସିଲ ମାରିଲେ। ପ୍ରଥମେ ସେଁ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ପରେ ପୋଲିସ ଆସିଲେ।

ଏହି ଘଟଣା ଘଟିବା ପୂର୍ବ ଦୁଇ ମାସରେ ତାଙ୍କ ଘରଥିବା ବାରସି ଟାଉନରେ ୩୮-ବର୍ଷୀୟ ଥୋରବୋଲେ ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାର ବର୍ଗଙ୍କୁ ଋଣ ଆଦାୟକାରୀ ଏଜେଣ୍ଟ ସେ ନେଇଥିବା ଋଣ ପରିମାଣଠାରୁ ପାଞ୍ଚଗୁଣା ଅଧିକ ଟଙ୍କା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରୁଥିଲେ। ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଠକେଇ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ତଥାକଥିତ ଭାବେ ବେଶ ରାଜନୈତିକ ପତିଆରା ଥିବାରୁ ପୋଲିସ ଏହି କେସକୁ ତଦନ୍ତ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ।

ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୦ ମେ ମାସରେ ଥୋରବୋଲେ, ଯେ କି ଜଣେ ମରାଠା ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଜଳଖିଆ ଦୋକାନର ବ୍ୟବସାୟ ଆକାରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ସେ ତାଙ୍କ ସଞ୍ଚିତ ଅର୍ଥରୁ ବେଶ୍ ପରିମାଣ ବିନିଯୋଗ କରି ଗୋଟିଏ ଜମି ପ୍ଳଟ କିଣିଲେ। ସେ ମସଲାମସଲି ସହ ପୋହା (ଚୁଡ଼ା ଉପମା) ଓ ବଡ଼ା (ବରା) ଆଦି ଜଳଖିଆ ଜିନିଷ ତାଙ୍କ ଦୋକାନରେ ପୂର୍ବରୁ ବିକୁଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ସେହି ଜମି ପ୍ଲଟରେ ଗୋଦାମଟିଏ ମଧ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ।

ସେ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଋଣ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ଥୋରବୋଲେ ଋଣ କରିବା ପାଇଁ ଶିବ ଶକ୍ତି ଅର୍ବାନ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଦରଖାସ୍ତ କଲେ, କାରଣ ବ୍ୟାଙ୍କ ମ୍ୟାନେଜର ଗଣେଶ ବାରାଙ୍ଗୁଲେ ତାଙ୍କର ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଥୋରବୋଲେ କାମ କରୁଥିବା ମାଲିକ ଯୁବରାଜ ବାରାଙ୍ଗୁଲେଙ୍କର ସେ ବ୍ୟବସାୟ ଭାଗୀଦାର ଥିଲେ।

ଆଗରୁ ପରିଚୟ ଥିବାରୁ ଯେତେବେଳେ ଗଣେଶ ‘ପୂର୍ବ ଦରଖାସ୍ତରେ ତ୍ରୁଟି ଥିବା’ ଦର୍ଶାଇ ଥୋରବୋଲେଙ୍କୁ ଆଉଥରେ କାଗଜ ପତ୍ରରେ ଦସ୍ତଖତ କରିବାକୁ କହିଲେ, ଥୋରବୋଲେ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏହା ଏକ ନିୟମିତ କଥା ବୋଲି ଭାବିଲେ।

ଜୁଲାଇ ମାସ (୨୦୨୦) ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଗଣେଶ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ କି ଋଣ ହୋଇଯାଇଛି ଓ ଋଣ ଫେରସ୍ତର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ୧୦ଟି ଅଲେଖା ଚେକ ଦସ୍ତଖତ କରି ଜମା ଦେବାକୁ କହିଲେ।

ସେହି ଦମ୍ପତି ବିନା କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନରେ ତାହା କଲେ। “ଆମର ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା”, କହନ୍ତି ଥୋରବୋଲେଙ୍କ ପତ୍ନୀ ୩୪-ବର୍ଷୀୟା ସୁଜାତା। “ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ [ଗଣେଶ ଓ ଯୁବରାଜ] ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲୁ”।

ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଜାରି ରହିଲା ଓ ତା’ ପରେ ଋଣ ଆଦାୟକାରୀ ଏଜେଣ୍ଟମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଘରେ ପଶି ସୁଜାତାଙ୍କୁ ଧମକ ଦେଲେ କି ଯଦି ଥୋରବୋଲେ ନେଇଥିବା ୨୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଋଣ ଫେରସ୍ତ କରିବା ଜାରି ନରଖେ ତେବେ ବ୍ୟାଙ୍କ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପତି ବାଜ୍ୟାପ୍ତ କରିବ। “ମୁଁ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵରେ ପଡ଼ିଲି”, ସେ କହନ୍ତି।

ନବମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢ଼ିଥିବା ଥୋରବୋଲେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ଭାବିଲେ କି ତାହା ବୁଝାମଣାରେ କିଛି ଭୁଲ ହୋଇଚ୍ଛି, ଓ ତେଣୁ ସେ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଧାଇଁଲେ। ସେଠାରେ, ଗଣେଶ ସିଧା ସଳଖ ସ୍ୱରରେ ଥୋରବୋଲେଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ଋଣ ଦରଖାସ୍ତକୁ ଥୋରବୋଲେଙ୍କ ନାଁରେ ଗୋଟିଏ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଋଣକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେଥିରୁ କିଛି ପରିମାଣ ତାଙ୍କ ନିଜ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଉଠାଇ ନେଇଥିଲେ।

ତାହା ଶୁଣି ଥୋରବୋଲେ ତାଜୁବ ହୋଇଗଲେ ଓ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପଚାରିବାରୁ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅବଜ୍ଞାସୂଚକ ଉତ୍ତର ପାଇଲେ। “”ତୁ ଆମ ହୋଟେଲରେ ପ୍ଳେଟ ଧୋଉଥିଲୁ”, ଗଣେଶ ଓଲଟା ଜବାବ ଦେଲା। “ତୁ କିଏ ଆମକୁ ପଚାରିବାକୁ?”

ଥୋରବୋଲେ ବିଚଳିତ ହୋଇ ପୋଲିସ ପାଖକୁ ଯିବେ ବୋଲି ଧମକ ଦେଲେ ଓ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ବାହାରି ଆସିଲେ। କିନ୍ତୁ କେତେଜଣ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ମଚାରୀ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ଧମକ ଦେଲେ। “ଅଯଥାରେ କଥାକୁ ବଢ଼େଇ ତିଳକୁ ତାଳ କରନି”, ସେହି କଥାବାର୍ତ୍ତାକୁ ମନେ ପକାଇ କହନ୍ତି ଥୋରବୋଲେ। “ତୁମ ଋଣ ଖାତାକୁ ଦୁଇମାସ ଭିତରେ ସଂଶୋଧନ କରି ଦିଆଯିବ”। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବିଶେଷ କିଛି ଉପାୟ ନାହିଁ ବୋଲି ବିଚାର କରି ଥୋରବୋଲେ ରାଜି ହେଲେ – ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଓ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେ ସ୍ଵର ଉତ୍ତୋଳନ କରୁଛନ୍ତି ଟାଉନରେ ସେମାନଙ୍କର ଥିଲା ଯଥେଷ୍ଟ ପତିଆରା।

ଥୋରବୋଲେ କହୁଥିବା ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ଗଣେଶ ବାରାଙ୍ଗୁଲେ ମନା କରିଦେଲେ। “ସେ ନିଜେ ତାଙ୍କ ଋଣ ଦରଖାସ୍ତକୁ ୫ ଲକ୍ଷରୁ ୨୫ ଲକ୍ଷକୁ ବଦଳାଇଥିଲେ”, ସେ କହିଲେ। “ଆମେ କେମିତି ତାହାକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇ ପାରିବୁ?”

ତେବେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୨୦୨୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖ ଦିନ ପୋଲିସ ଆଗରେ ମାନିଲେ କି ସେ ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ସହ ଏହି ଠକେଇ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ତାହାର ଗ୍ରାହାକମାନଙ୍କ ଟଙ୍କା ତୋଷାରପାତ କରିଥିଲେ। ସତ୍ୟପାଠ ବିଷୟରେ ପଚାରିବାରୁ ସେ ଜାଣି ନାହାନ୍ତି ବୋଲି କହିଲେ, ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଏହି ରିପୋର୍ଟର ତାଙ୍କଠାରୁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲା, ସେ ତାହାର ଉତ୍ତର ଦେଲେନାହିଁ।

ଠିକ ତା’ ପରେ ପରେ ଥୋରବୋଲେ ତାଙ୍କ ସହ ଜାଲିଆତି କରି ତାଙ୍କୁ ପକାଇ ଦିଆ ଯାଇଥିବା ଏହି ଆର୍ଥିକ ଦୁଃସ୍ଥିତିର କାଦୁଅରୁ ନିଜକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ୟାଡ଼େ ସ୍ୟାଡ଼େ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

ଅତ୍ୟନ୍ତ ମ୍ରିୟମାଣ ଅବସ୍ଥାରେ ଥୋରବୋଲେ ନିଜକୁ ଦାହ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ସୋଲାପୁର ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନକୁ ଗଲେ।

ବଡ଼ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦେଉ ନଥିବା ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦେବାକୁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମୋଟ ୪୮୯ଟି ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ରହିଛି। ନିମ୍ନ ଆୟକାରୀ ବର୍ଗ, ବିଶେଷ କରି କାରିଗର ଓ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ସହଜ ଓ ସୁଲଭ ଭାବେ ଋଣ ଯୋଗାଇ ଦେବାକୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା।

ରାଜ୍ୟସଭା ଦସ୍ତାବିଜ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୦ଠାରୁ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ବୃହତ୍ତ ଶିଳ୍ପ ଓ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରୁ ପାଇବାକୁ ଥିବା ୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଛାଡ଼ କରିଦେବାରୁ, ସେଗୁଡିକର ଆଉ ଋଣ ଦେବା ଅବସ୍ଥା ନାହିଁ।

କ୍ଷୁଦ୍ର ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଖରାପ ସ୍ଥିତିରେ ଅଛନ୍ତି।

ସ୍ଥାନୀୟ ରାଜନୈତିକ ନେତାମାନଙ୍କ ଚାପର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଏହି ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଵଳ୍ପ-ସୁଧ ଭିତ୍ତିକ ଋଣ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଯେପରିକି ଚିନି କାରଖାନା, ସୂତା ମିଲ୍ସ ଓ ନିର୍ମାଣ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ ଆକଳନ ନକରି ଦେଇ ଦେଉଥିବାରୁ ତାହା କାଳକ୍ରମେ ଖରାପ ଋଣ ଓ କ୍ଷତିରେ ପରିଣତ ହେଉଛି। ବ୍ୟାପକ ରାଜନୈତିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଓ ସମ୍ପତି ଆତ୍ମସାତ ଯୋଗୁଁ କେତେକ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦେବାଳିଆ ହେଉଛନ୍ତି, ଅନେକ ବ୍ୟାଙ୍କ ସେଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖି ପାରୁନାହାନ୍ତି।

ଶିବ ଶକ୍ତି ଅର୍ବାନ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ହେଉଛି ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘଟୁଥିବା ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ନମୁନା।

ଶିବସେନାର ପୂର୍ବତନ ସାଂସଦ ଶିବାଜୀ କାମ୍ବଲେଙ୍କ ଶୁଭାଶିଷରୁ ୧୯୯୮ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିବା ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କ ବାରସିସ୍ଥିତ ଏକ ବିଦ୍ୟା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଶିବାଜୀ ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରସାରକ ମଣ୍ଡଳର ଦୁଇ ବଖରା ଘରେ ଆରମ୍ଭରୁ ରହିଥିଲା। ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଂଶୀଦାରମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର କର୍ମଚାରୀ ଥିଲେ, କହନ୍ତି ଅନୁଷ୍ଠାନର ଉପସଭାପତି ଓ ବ୍ୟାଙ୍କର ଜଣେ ଅଂଶୀଦାର-ସଭ୍ୟ ନନ୍ଦକୁମାର ଜଗଡ଼ାଲେ।

କାମ୍ବଲେ ଚାହୁଁଥିଲେ କି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟାଙ୍କ ରହୁ ଯାହାକୁ ସେମାନେ ନିଜର ବୋଲି କହିବେ। କିନ୍ତୁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବିତିଗଲା ପରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହାର ଅଧିକ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କୁ ବୋର୍ଡରୁ ବାହାର କରିଦେଇଛି ଏବଂ “ଆଜି, ରାଜେନ୍ଦ୍ର ରାଉତଙ୍କ ପ୍ରଭାବ କ୍ରମେ ତାଙ୍କର ଓ ତାଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ସାଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି”, କହନ୍ତି ଜଗଡାଲେ। ରାଉତ ହେଉଛନ୍ତି ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ବିଧାନସଭା ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ଜୁନ୍ ୨୨ ତାରିଖ ୨୦୨୬ରେ ସେ ଏମଏଲସି ହେଲେ। ଏହି ରିପୋର୍ଟର ଜଣକ ରାଉତଙ୍କ ନିକଟରେ ଏକ ଟିପ୍ପଣୀ ପାଇଁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ସେ ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତର ରଖିବେ ଏହି ବିଷୟକୁ ଅପଡେଟ୍ କରାଯିବ।

ପ୍ରାୟ ବର୍ଷକ ପରେ ୨୦୨୨-୨୩ରେ ପୁନାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ଜଣେ ସ୍ଵାଧୀନ ଚାର୍ଟାର୍ଡ ଆକାଉଣ୍ଟାଣ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କର ଅଡିଟ କଲେ। ସେହି ଅଡିଟ ରିପୋର୍ଟ ଆଧାରରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ମନୀଷ ଦେଶପାଣ୍ଡେ ବାରସି ସେସନ୍ସ କୋର୍ଟରେ ଗୋଟିଏ ରିଟ ପିଟିସନ ଦାଖଲ କଲେ।

ସେହି ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ରାଉତ ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାର ୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ଋଣ ନେଇଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ କି ତାହା ଥିଲା ବ୍ୟାଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଦାନ କରିବା କ୍ଷମତା ମାତ୍ର ୩.୩ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସୀମାଠାରୁ ତିନିଗୁଣ ଅଧିକ।

ତେବେ, ଗଣେଶ କହିଲେ ଯେ ସେହି ଋଣ ଏନପିଏରେ (ଅଣ-ନିଷ୍ପାଦନକାରୀ ଋଣରେ) ପରିଣତ ହୋଇନାହିଁ। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଲେ ଯେ, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ରାଉତଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ଏକାଧିକ ଖାତାକୁ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ କରିଦିଆ ଯାଇଛି। “ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସେ ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଆମ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ୧୧ଟି ଖାତା ଥିଲା”, ସେ କହିଲେ। “ବର୍ତ୍ତମାନ ତାହା ପାଞ୍ଚକୁ କମିଯାଇଛି”।

ଅଡିଟ ପୁନର୍ବାର ଉଲ୍ଲେଖ କଲା କି ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଦୁଇଟି ସମସ୍ୟାମୂଳକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଋଣ ଦିଆଯାଇଥିଲା: ରାଉତ ଓ ଯୁବରାଜ ଉଭୟେ ୩ କୋଟି ଲେଖାଏଁ ଋଣ ପାଇଥିଲେ, ଯଦିଓ ବା ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଋଣ ସୀମା ୨ କୋଟି ତଳକୁ ଥିଲା।

ଅଡିଟ ପୁଣି ଅତ୍ୟଧିକ ଅନିୟମିତତା ଓ ଦୁର୍ନୀତିର ଉଲ୍ଲେଖ କଲା: ୪୧ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କାର ୬୦ଟିରୁ ଅଧିକ ଋଣ ଓ ନଗଦ ଅର୍ଥ ସୀମା (କ୍ୟାସ କ୍ରେଡିଟ) ଆବଶ୍ୟକୀୟ କାଗଜପତ୍ର ବିନା ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଅଡିଟ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କଲା ଯେ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏହିସବୁ କେସଗୁଡ଼ିକରେ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ବେତନ ବିବରଣୀ, ବନ୍ଧକ ସମ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ଆୟକର ରିଟର୍ନ ଇତ୍ୟାଦି ମଗା ଯାଇନଥିଲା। କେତେକ କେସ୍‌ରେ ଋଣଗ୍ରହୀତାଙ୍କ ମାସିକ କିସ୍ତି ତାଙ୍କ ଦରମାଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା।

ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାଙ୍କର ବୋର୍ଡ ସଦସ୍ୟମାନେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଚେୟାରମ୍ୟାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ସଭାରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ପରିଚାଳନାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଜଗଡାଲେଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵରେ ଗୋଟିଏ ତଦନ୍ତ କମିଟି ଗଠନ କରାଗଲା। ଯେଉଁ ରିପୋର୍ଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଗଲା ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମକପ୍ରଦ ଥିଲା।

ତଦନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବାରସି ଶାଖା ପ୍ରବନ୍ଧକ ଗଣେଶ ବାରାଙ୍ଗୁଲେ, ତାଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ଅଂଶୀଦାର ଯୁବରାଜ ବାରାଙ୍ଗୁଲେ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁୟୋଗ ବୁରଗୁଟେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅର୍ଥକୁ ସେମାନଙ୍କ ନିଜସ୍ଵ ବ୍ୟବସାୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ ୮ଟି ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ସମୁଦାୟ ୨୫ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଋଣ ଦିଆଯିବା ନଥିଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା - ସେ ସମସ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବା ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ତିନି ଜଣ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଏଥିରେ ଏକ ରିୟଲ ଇଷ୍ଟେଟ୍ ବା ଜମିବାଡି ବ୍ୟବସାୟ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯେଉଁଥିରୁ ଥୋରବୋଲେ ତାଙ୍କର ପ୍ଲଟ୍‌ କିଣିଥିଲେ।

ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ୨୦୨୩ରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ହୋଟେଲ ସାଣ୍ଟ୍ରୋକୁ ୧. ୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ଋଣ ଦେଲା, ଯାହାର ମାସିକ କିସ୍ତି ୧.୯ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ମାସିକ ଆୟ ଥିଲା ୪୩,୦୦୦ ଟଙ୍କା, ଓ ଉଭୟ ଗଣେଶ ଓ ଯୁବରାଜ ଏହି ହୋଟେଲର ଅଂଶୀଦାର ଥିଲେ। ସେହିଭଳି ଋତୁ ଲଜକୁ ୧.୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ଋଣ ଦିଆ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ମାସିକ କିସ୍ତି ଥିଲା ୧.୯ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା, ଯେତେବେଳେ କି ତାହାର ମାସିକ ଆୟ ଥିଲା ୩୬,୦୦୦ ଟଙ୍କା। ଅନ୍ୟ ଏକ ଘଟଣା କ୍ରମରେ ଗୋଟିଏ ପଥର କ୍ରସର ୟୁନିଟ ୧.୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ଋଣ ୨.୧୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ମାସିକ କିସ୍ତିରେ ନେଇଥିଲା ବେଳେ ତାହାର ମାସିକ ଆୟ ଥିଲା ମାତ୍ର ୭୧,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ।

“ଏହି ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଆୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରନ୍ତି ନାହିଁ”, ସାଧାରଣ ଭାବେ ତଥ୍ୟ ଦେଲେ ଗଣେଶ। “କିନ୍ତୁ ଆମେ ହେଲୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ। ଆମେ ସେମାନଙ୍କର ଯୋଗ୍ୟତା ଜାଣୁ। ସେହି କାରଣରୁ ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଋଣ ଦେଇଥିଲୁ”। ସେ କହିଲେ କି ଜଗଡାଲେଙ୍କ ବିବରଣୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା ପରିମାଣ ହେଉଛି କେବଳ କାଗଜପତ୍ରରେ ଦେଖେଇବା ପାଇଁ, ଏବଂ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଲା ଆରବିଆଇ ସେମାନଙ୍କ କାମରେ କୌଣସି ସମସ୍ୟା ଠାବ କଲାନାହିଁ।

ପଛକୁ ଚାହିଁ ଦେଖିଲେ ଥୋରବୋଲେଙ୍କୁ ମନେ ହୁଏ ଯେ ସେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଋଣ ଦରଖାସ୍ତ ଫାଇଲ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଲେ, କାହିଁକି ଜଣେ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ମଚାରୀ ତାଙ୍କୁ ତାଗିଦ କଲେ। “ଋଣ ପାଉଥିବାରୁ କୃତଜ୍ଞ ରୁହ”, ତାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା। ଯେଉଁ ଋଣ ଆଦାୟକାରୀ ଏଜେଣ୍ଟମାନେ ଥୋରବୋଲେଙ୍କ ଘରେ ଜବରଦସ୍ତ ପଶିଥିଲେ, ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗଣେଶ ଓ ଯୁବରାଜ ହଡ଼ପ କରିଥିବା ଟଙ୍କା ତାଙ୍କଠାରୁ ଆଦାୟ କରିବାକୁ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥିଲେ।

ଥୋରବୋଲେଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ବିବରଣୀରୁ ଜଣାଯାଏ କି ସେ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଋଣ ପାଇଁ ଦରଖାସ୍ତ କରିବାର ତିନି ମାସ ଭିତରେ ଏକାଧିକ କିସ୍ତିରେ ୨୯ ଲକ୍ଷରୁ କିଛି ଅଧିକ ଟଙ୍କା ତାଙ୍କ ଖାତାରେ ଜମା କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ, ଅଧିକାଂଶ ଭାବେ ଏହି ଜମା କରାଯାଇଥିବା ଟଙ୍କା ଯେଉଁ ଦିନ ସେହି ଦିନ ସମୁଦାୟ ଭାବେ ଯୁବରାଜଙ୍କ ନାଁରେ ଥିବା ଖାତାକୁ ପଠାଇ ଦିଆ ଯାଉଥିଲା। ଅନ୍ୟ କେତେକ ସ୍ଥଳେ ଚେକ ବ୍ୟବହାର କରି ଟଙ୍କା ଉଠାଣ ହୋଇଥିଲା। ଥୋରବୋଲେଙ୍କ ଖାତାରୁ ଟଙ୍କା ତ୍ୱରିତ ଖଲାସ ହେଉଥିଲା। ସେ କହନ୍ତି କି ସେହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ କେବଳ ୨.୨୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଉଠାଇଥିଲେ।

ଥୋରବୋଲେ କହିଲେ କି ଫୋନରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ କୌଣସି ଏସଏମଏସ ସୂଚନା ଆସୁ ନଥିବାରୁ ଏହିସବୁ କାରବାର ବିଷୟ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସି ନଥିଲା, ଏବଂ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଲାଗିଥିବାରୁ, ପାସବୁକ୍ ବିବରଣୀ ସବୁକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା କଷ୍ଟକର ଥିଲା।

ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ ମଧ୍ୟ ବାରସି ପୋଲିସ ଥାନାରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅନିୟମିତତା ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ। ସେହି ଅଭିଯୋଗ ଓ ଅଡିଟ ରିପୋର୍ଟ ସମବାୟ କମିଶନର, ପୁନାଙ୍କୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲା। ସେମାନଙ୍କର ରିପୋର୍ଟ ଯାହା ୨୦୨୬ରେ ଆସିଲା, ତାହା ପୂର୍ବର ବିବରଣୀ ସବୁକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରୁଥିଲା ଯେ ବ୍ୟାଙ୍କ ରାଉତ ଓ ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଋଣ ସମେତ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ୨୪ଟି ଯାକ ଋଣ ମଞ୍ଜୁରୀରେ ଅନିୟମିତତା ହୋଇଥିଲା।

ଜନ ପ୍ରତିନିଧି, ରାଜନୈତିକ କର୍ମୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଅପବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଦେଶପାଣ୍ଡେ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତି। ୨୦୨୫ ଡିସେମ୍ବରରେ ଦେଶପାଣ୍ଡେ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଚାର୍ଟାଡ ଆକାଉଣ୍ଟାଣ୍ଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ (ଆଇସିସିଆଇ) ନିକଟରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ଚାର୍ଟାଡ ଆକାଉଣ୍ଟାଣ୍ଟ ଅନିୟମିତତାକୁ ପ୍ରଶୟ ଦେଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରିଥଲେ। “କିନ୍ତୁ କାହାର ବି କୌଣସି ଉତ୍ତରାଦାୟିତ୍ଵ ନାହିଁ”, ସେ କହନ୍ତି।

“ଜଣେ ସାଧାରଣ ଲୋକ କାହା ପାଖକୁ ଯିବ?”, ସୁଜାତା ପଚାରନ୍ତି। “କୌଣସି ନୀତି ନିୟମ କାମ କରୁନାହିଁ। ଏହାକୁ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଚିନ୍ତକମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ”।

ଜଗଡାଲେଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଆଧାରରେ ହୋଇଥିବା କେସ୍ ସୋଲାପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଡେପୁଟି ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାରଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି, ଯାହା କି ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରଙ୍କ କୋଅପରେସନ, ମାର୍କେଟିଙ୍ଗ ଓ ଟେକ୍ସଟାଇଲ ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ଦେଶପାଣ୍ଡେଙ୍କ କେସ ବାରସିର ସେସନ୍ସ କୋର୍ଟରେ ଶୁଣାଯାଉଛି।

ଯେତେବେଳେ ଥୋରବୋଲେ ପୋଲିସ ଥାନାରେ ନିଜର ଆତ୍ମାହୁତି ଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ, ପୋଲିସ କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ତାଙ୍କ ସାର୍ଟ କଲରକୁ ଧରିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରି ମରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ସୋଲାପୁର ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନରେ ଅଟକ ରଖିଲେ। “ମୁଁ ସେଠାରେ ଡିଜେଲରେ ଓଦାହେଇ ତିନି ଘଣ୍ଟା ବସିଲି”, ଥୋରବୋଲେ ମନେ ପକାଇ କହନ୍ତି କି ମୋ ସହ ସେମାନେ ସତେ ଯେମିତି ମୁଁ ଜଣେ ଅପରାଧୀ ସେଭଳି ବ୍ୟବହାର କଲେ। “ମୋ ଚର୍ମ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା”। ଜଣେ ପୋଲିସ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ ଚିତ୍କାର କଲେ, “ଆମେ ତୁମକୁ ତୁମେ କରି ନଥିବା ଅପରାଧରେ ଦୋଷାରୋପ କରିବୁ... ତୁମେ କେବେ ବି ବାହାରକୁ [ଜେଲ ଭିତରୁ] ଯିବ ନାହିଁ”।

ସେହି ଯନ୍ତ୍ରଣା ପୁରା ଗୋଟିଏ ଦିନ ଚାଲିଲା, କହନ୍ତି ଥୋରବୋଲେ। “କେହି ବି ମୋତେ ପାଣି ଗ୍ଳାସଟେ ଦେଲେ ନାହିଁ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ମୋ ବିଷୟରେ ଲେଖିବାକୁ ଆସିଥିବା ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ ତାଙ୍କ ପାଣି ବୋତଲରୁ ମୋତେ ପାଣି ପିଇବାକୁ ଦେଲେ”।

ବାରସି ପୋଲିସ ଥାନାର ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ବାଲାଜି କୁକଡେ କୌଣସି ଚାପର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ କାମ କରିବେନି ବୋଲି କହିଲେ, ଏବଂ ଅଧିକ କିଛି କହିବାକୁ ମନା କରିଦେଲେ। “ମୁଁ କେବଳ ସେତିକି କହିବି”, ସେ ଅତି ଦୃପ୍ତ ସ୍ଵରରେ ଏହି ସମ୍ବାଦିକକୁ କହିଲେ।

ଥୋରବୋଲେଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ସୋଲାପୁରର ଅତିରିକ୍ତ ଆରକ୍ଷୀ ଅଧିକ୍ଷକ ହିମ୍ମତ ଯାଦବ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜାଗା ଓ ସେ କରିଥିବା ନିର୍ମାଣ ସବୁକିଛିକୁ ବିକିଦେବା ପାଇଁ କହିଲେ – ଯେହେତୁ ସେହି ସମ୍ପତ୍ତି ଋଣ ପାଇଁ ବନ୍ଧକ ପଡ଼ିଥିଲା – ତାହାକୁ ଗୋଟିଏ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷକୁ ବିକ୍ରି କରିଦେଇ ଗଣେଶ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ କରିଥିବା ଋଣ ଶୁଝିଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।

“ତାହା ୩୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବିନିମୟରେ ଫାଇନାଲ ହେଲା”, କହନ୍ତି ଥୋରବୋଲେ, ଏବଂ ଯୋଗକଲେ ଯେ ଯେହେତୁ ବ୍ୟାଙ୍କର ଋଣ ୨୮ ଲକ୍ଷ ଥିଲା, ତାହା ପରିଶୋଧ ହେଲା ପରେ ତାଙ୍କୁ ସେଥିରୁ ମାତ୍ର ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ମିଳିଲା।

ତା’ପରେ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀମାନେ ଗଣେଶ ଓ ଯୁବରାଜଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ କି ସେମାନେ ଥୋରବୋଲେଙ୍କୁ ୨୮ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ସହ ତାଙ୍କ ହଇରାଣ ପାଇଁ ଅଧିକ ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ଯୁବରାଜଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୋଲିସ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ଯେ ଥୋରବୋଲେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ଯେଉଁ ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଦେଇଥିଲେ ତାହାକୁ ବି ଫେରେଇବାକୁ କହିଲେ।

ଯୁବରାଜ ୧୫.୫ ଲକ୍ଷ କରି ଦୁଇଟି ଚେକରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟିକୁ ଶେଷ ପରିଶୋଧ ଅଂଶ ଭାବେ ପ୍ରଦାନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଚେକ ଦୁଇଟି ଫେରି ଆସିଲା। ଯେହେତୁ ଶେଷ ପରିଶୋଧ ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ପୋଲିସ ମଧ୍ୟସ୍ଥି କରିଥିଲେ, ଚେକ ଦୁଇଟି ଫେରିଆସିବା ପରେ ଥୋରବୋଲେ ସେଥିପାଇଁ ପୋଲିସ ନିକଟକୁ ଗଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗକୁ ପୁଣି ଥରେ ଅଣଦେଖା କରିଦିଆଗଲା।

“ଏବେ ସେହି କେସ ସୋଲାପୁର ଜିଲ୍ଲା କୋର୍ଟରେ ଚାଲିଛି”, ଥୋରବୋଲେ କହନ୍ତି। “କେସ କେତେଦିନ ଚାଲିବ ତାହା ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଜଣା”।

ସେ ଯେଉଁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ସେଠାକୁ ଫେରି ଆସିଛନ୍ତି: ବ୍ୟାଙ୍କ ତାଙ୍କ ସହିତ ଜାଲିଆତି କଲା ଓ ପୋଲିସ ନିର୍ବିକାର ରହିଲା। କେବଳ ଏଇ ଥରକ ଛଡ଼ା କୌଣସି ଚରମ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ବିଷୟରେ କାହାକୁ ଧମକ ଦେଇ ନଥିଲେ। “ମୁଁ ଯଦି ନିଜକୁ ମାରିଦିଏ, ମୋ ପିଲାମାନଙ୍କ ଯତ୍ନ ନେବ କିଏ?”, ସେ ପଚାରିଲେ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଥୋରବୋଲେଙ୍କୁ ୪୨ ବର୍ଷ, ଓ ସୁଜାତାଙ୍କର ଜଣେ ୨୦-ବର୍ଷୀୟା ଝିଅ ଅଛି ଯିଏ ବାରସିସ୍ଥିତ ଗୋଟିଏ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜରେ ପଢୁଛି, ଏବଂ ୧୯ ବର୍ଷର ପୁଅ ବାପାଙ୍କୁ ଦୋକାନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ପାଠ ପଢା ଛାଡି ଦେଇଛି ଓ ଅଧିକ ଆୟ କରିବା ପାଇଁ ଟ୍ରକ ଚଲାଉଛି।

“ପୁଅକୁ ପାଠ ପଢ଼େଇବା ପାଇଁ ଆମ ପାଖରେ ଅର୍ଥ ନାହିଁ”, ସୁଜାତା କହିଲା ବେଳକୁ କାନ୍ଦି ଉଠିଲେ। ସେ ଜଣେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା। ସେ ଚାହୁଁଥିଲା ପାଠ ପଢିବାକୁ, ଏବଂ ଯାହା ତା’ ବାପା କରିପାରି ନଥିଲେ ତାହା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା। କେତେବେଳେ ନା କେତେବେଳେ ଆମକୁ ଲାଗେ ସତେ ଯେମିତି ଆମେ ଆମ ପୁଅ ପାଇଁ ଆମେ ବିଫଳ ହୋଇଛୁ। ମୋ ପିଲାର ଭବିଷ୍ୟତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି”।

ପୁଅର ପାଠପଢ଼ାକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେବା ଛଡ଼ା ସହରର କ୍ଷମତାଶାଳୀ ଲୋକଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରିବା ଦ୍ଵାରା ସୁଜାତା ତାଙ୍କ ପରିବାରର ସୁରକ୍ଷା ନେଇ ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତିତ ରହୁଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଓ ସେସବୁର ପରିଚାଳନା ଉପରେ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ କମି ଯାଇଛି।

“ମୁଁ ଚିରକାଳ ଭୟରେ ରହୁଛି”, ସୁଜାତା ମାନିନେଲେ। “ମୋ ସ୍ୱାମୀ କାମସାରି ଘରକୁ ଫେରିବେ ତ? ମୋ ଝିଅ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍କୁଟରରେ କଲେଜ ଯାଉଛି। ମୁଁ ତାକୁ ଯିବାକୁ ଦେବି କି ନାହିଁ? ଯଦି ସେମାନେ ଦିନେ ରାତିରେ ଆସିବେ କ’ଣ ହେବ? ମୋତେ ଲାଗୁଛି ସର୍ବଦା ଯେମିତି କେହି ଦେଖୁଛି”।

ଘା’ରେ ଲୁଣ ଦେବା ପରି, ଥୋରବୋଲେ କହନ୍ତି କି ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଲାଖୋଲି ଲୁଟ କରିଥିଲେ ସେମାନେ ବାରସିରେ ଚାରିଆଡ଼େ ମୁକ୍ତ ଭାବେ ବୁଲୁଛନ୍ତି।

“ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ମୁଁ ନିରନ୍ତର ଭାବେ ଚିନ୍ତିତ ରହୁଛି”।