অদম্য সাহস-অনুপ্ৰেৰণাৰ স্ৰোত আশা ওগলে: ১৯৩৬ - ২০২৫

“মই অ’ভি অনুবাদৰ কাম কৰি যাম বুলি ভাবিছো।”

এইখিনি কথা কওতে আশাতাঈ আছিল অশীতিপৰ। এবাৰ পৰি তেওঁৰ স্বাস্থ্য বেয়া হৈ গৈছিল, সেয়ে লেপটপ লৈ কাম কৰাটো তেওঁৰ বাবে আছিল কষ্টকৰ। সেয়ে আমি হাতেলিখা অনুবাদৰ কথা ভাবিলো। তেওঁ ৮০-১০০ টা যুগ্মক থকা প্ৰিণ্টআউট এটাত অনুবাদবোৰ লিখি যায়। সেইখিনি কাম শেষ হোৱাৰ পিছত তেওঁ দ্বিতীয়টো কামলৈ আগবাঢ়িছিল।

জীতেন্দ্ৰ মৈদে তেওঁ কৰা অনুবাদৰ সময়ত আৰু ডেটাবেচত সেয়া আপডেট কৰাৰ ক্ষেত্রত ভালেখিনি সহায় কৰিছিল।

“গ্ৰন্থাগাৰিক মানে এগৰাকী গুৰুগম্ভীৰ ব্যক্তি যিয়ে কিতাপৰ যত্ন লয় - কলেজীয়া দিনত মই তেনেকৈয়ে ভাবিছিলো। কিন্তু ১৯৯৬ত যেতিয়া মই আশাতাঈ ওগলেক হেমাতাঈ ৰাইৰ্কাৰৰ ঘৰত লগ পালো, তেতিয়াহে এই গণ্ডিৰ ভিতৰত থকা ভাব আঁতৰিল,” জীতেন্দ্ৰ মৈদে কয়। তেওঁ প্ৰায় তিনিটা দশক আশা তাঈৰ লগত জাঁতশালৰ গীত অনুবাদৰ কাম কৰিছে - ১৯৯৬ৰ পৰা জীৱনৰ শেষ দিনকেইটালৈকে।

আশা ওগলেয়ে ফৰাচী বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী আৰু গ্ৰন্থাগাৰ বিজ্ঞানৰ ডিপ্লমা লাভ কৰিছিল। মাৰাঠী আৰু ফৰাচী ভাষাৰ পৰা ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ দীৰ্ঘদিন ধৰি জৰিত আৰু তেওঁৰ অভিজ্ঞতাও দীৰ্ঘদিনীয়া। ১৯৬৩ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত ১৯৭২ৰ পৰা ১৯৭৯ চনলৈকে লিভাৰপুল পাব্লিক লাইব্ৰেৰী, আৰু মৰিচাছ ইউনিভাৰ্চিটি লাইব্ৰেৰীত ইন্টাৰ্ণ হিচাপে কাম কৰে। ১৯৮১ চনত পুণেৰ গোখলে ইনষ্টিটিউট অৱ পলিটিক্স এণ্ড ইকনমিক্সত ১৯৯৬ চনত অৱসৰ গ্ৰহণ কৰালৈকে লেখ বিষয়া (ডকুমেণ্টেচন অফিচাৰ) আৰু গ্ৰন্থাগাৰিক হিচাপে কাম কৰে। ১৯৮৩ চনৰ পৰা ২০০৮ চনলৈকে তেওঁ চেণ্টাৰ ফৰ কোপাৰেটিভ ৰিচাৰ্ছ ইন ছ’চিয়েল চায়েন্সৰ বাবে গী পইঁটৱা আৰু হেমা ৰাইৰ্কাৰৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগিতাত সম্পাদনা আৰু অনুবাদৰ কাম পৰিচালনা কৰে।

৮৯ বছৰ বয়সত ২০২৫ৰ ১৩ ছেপ্টেম্বৰত আশা ওগলেৰ দেহাৱসান ঘটে।

এগৰাকী মাতৃৰ দৰে চেনেহেৰে আশা তাঈয়ে সকলোৰে সৈতে কথা-বতৰা পাতিছিল, সকলোৰে খবৰ লৈছিল। “আশা তাঈ মোৰ বাবে আছিল এখন বিশ্বকোষ। যিমানবাৰ তেওঁক লগ পাইছিলো, সিমানবাৰ মই নতুন কিবা এটা শিকিছিলো,” জীতেন্দ্ৰই কয়।

পৰিপাটি থকা তেওঁৰ কামৰ বিস্তৃতি আছিল বিশাল আৰু গভীৰতাও লেখত ল’বলগীয়া আছিল। ড. গী পইঁটৱা আৰু হেমা ৰাইৰ্কাৰ, জাঁতশালৰ গীতৰ প্ৰকল্প চমুকৈ জিএছপিৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকৰ বাসগৃহ ৰাইৰ্কাৰ বাংলোৰ গ্ৰন্থাগাৰটোৰ কিতাপৰ বিশাল সংগ্ৰহ তেওঁ চিজিল কৰি পেলাইছিল।

“খুবেই দৃঢ়মনা ব্যক্তিত্বৰ আশা তাঈক শেষ বিদায় দিয়াটো বৰ কঠিন। কেতিয়াও তেওঁ কাৰো ওচৰত শিৰ নত কৰা নাছিল আৰু যথেষ্ট সাহস তথা আত্মবিশ্বাসেৰে জীৱনৰ সকলো প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈছিল। এই ব্যক্তিত্বই মোক আচ্ছন্ন কৰি ৰাখিছিল আৰু মই বাৰে বাৰে অনুপ্ৰাণিত হৈছিলো। এতিয়া তেওঁ অন্য এক যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছে। তেওঁৰ উপস্থিতি সদাবিদ্যমান। তেওঁৰ কথাৰ পোহৰে আমাক সদায় আলোকিত কৰি ৰাখিব আৰু গোটেই জীৱন এই আভাই আমাক বাট দেখুৱাই নিব,” জীতেন্দ্ৰ মইদে কয়।

আশা তাঈ আমাৰ মাজৰ পৰা নাইকিয়া হোৱাৰ লগে লগে আমি এগৰাকী অমূল্য সুহৃদ আৰু সহকৰ্মী আছিল। জিএছপিত তেওঁৰ অৰিহণা আছিল অপৰিসীম। যুগ্মকবোৰ অনুবাদ কৰোঁতে আশা তাঈয়ে বিষয়বস্তুৰ সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম কথাবোৰ আলোচনা কৰে। অ’ভি এটাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ তেওঁ বুজি লয়, তাৰ পিছত অনুধাৱন কৰে যে সেই বিশেষ কথাখিনি সুৰ হৈ মনলৈ আহোতে মহিলাগৰাকীয়ে কি ভাবি আছিল।

আশা তাঈ আছিল কিতাপৰ পোক। তেওঁ চিন্তাবিদ আৰু বুদ্ধিজীৱিৰ কিতাপ পঢ়িছিল, বিভিন্ন বিষয়ৰ অনুসন্ধান ৰচনা পঢ়িছিল। সেয়াই চাগে তেওঁৰ শব্দ আৰু লেখাত গভীৰতা আনিছিল।

মেধা কালেৰ সৈতে তেওঁৰ ভিডিঅ’ সাক্ষাত্কাৰৰ পৰা এটা কথা বুজিব পাৰি যে পাৰিৰ সহকৰ্মীসকলৰ বাবে তেওঁৰ জীৱন আৰু কৰ্ম আছিল সদায়েই অনুপ্ৰেৰণাৰ স্ৰোত। সকলো অনুবাদকৰ বাবে, মহিলা আৰু সমাজৰ কথা শিকিবলৈ ভিডিঅ’টোৰ কথাই আমাক অনুপ্ৰেৰণা যোগাব।