రుచికరమైన ముస్కెనీ పప్పు

" వానలు పడిన తర్వాత ముస్కెనీ పచ్చని లేత ఆకులు తియ్యగా రుచిగా ఉంటాయి. వేసవి ఎండకు ఆ ఆకులు కమిలిపోయి, గట్టిగా మారుతాయి," అన్నారు కౌశల్య. ఆమె తన రెండు గదుల పక్కా ఇంటి ముందున్న వరండాలోని వంటగదిలో ఉన్నారు. ఆమె మాట్లాడుతూనే ప్రెజర్ కుక్కర్‌లో కడిగిన కందిపప్పు(అర్హర్ దాల్)తో పాటు ముస్కెనీ, రెండు పచ్చిమిరపకాయలు, పసుపు, ఉప్పు వేశారు.

"ముస్కెనీ భాజీ [ఆకుకూర], అర్హర్ (కందిపప్పు), చనా దాల్ [శనగపప్పు]లతో కలిపి వండితే చాలా బాగుంటుంది," అంటూ కౌశల్య కొనసాగించారు. ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో విస్తృతంగా పెరిగే ముస్కెనీ ఆకులను ఎక్కువగా పప్పులతో కలిపి వండుతారు. ఆ ఆకుకూరతో వివిధ రకాల వంటకాలను చేసే విధానాలను ఆమె చాలా సంతోషంగా మాతో పంచుకున్నారు. కుక్కర్ మూడు నాలుగు విజిల్స్ వచ్చేందుకు ఎదురుచూస్తూ ఆమె, పప్పులో కలపడానికి పనికీ (కత్తిపీట)తో కొన్ని వెల్లుల్లి రెబ్బలను, టమోటాలను, ఉల్లిపాయలను కోసి, తాలింపు వేయటానికి ఎండు మిరపకాయలను సిద్ధం చేశారు..

"మా ఊళ్ళో చాలా జంగ్లీ భాజీలు [అడవి ఆకుకూరలు] ఉంటాయి. ఏ సీజన్‌లో ఏది ఎంచుకోవాలో మా అమ్మకు తెలుసు. ఈ భాజీలలో చాలావరకు ఏడాది పొడవునా పండినా, కొన్ని సీజన్లలో మాత్రమే ఇవి చాలా రుచిగా ఉంటాయి," అని కౌశల్య వివరించారు. ఆమె ఇప్పుడు నివసిస్తోన్న ఆమానాకాలో, జూన్ నుంచి ఆగస్టు వరకు తిహరీఫుట్టు (నాటు పుట్టగొడుగులు) విస్తారంగా పెరుగుతాయి. వీటికి కొన్ని ఉల్లిపాయలు, టమోటాలు, మిరపకాయలు జోడించి దోరగా వేయిస్తే ఒక రుచికరమైన వంటకం తయారవుతుంది. "నేను వీటిని దోసెళ్ళకొద్దీ ఇంటికి తీసుకెళతాను. ఇది మాంసంలాంటి రుచితో ఉంటాయి," అని ఆమె చెప్పారు..

కౌశల్య గిదలెహరీ బార్నవాపారా పర్వత అటవీ శ్రేణులకు దగ్గరగా ఉండే మహాసముంద్ జిల్లాలోని ఝలప్ గ్రామానికి చెందినవారు. చిన్నతనంలో ఆమె తన తల్లి అడవి ఆకుకూరలను ఏరుకొచ్చి, వాటిని వండటాన్ని చూసింది. 2008లో వివాహమైన తర్వాత రాయ్‌పూర్‌కు వచ్చిన ఆమె, ఇప్పుడు ఆమానాకా దళిత బస్తీలో నివసిస్తున్నారు. "మా కుటుంబంలో ఇంకెవరూ ఇలాంటివి సేకరించరు," అన్నారామె. తన భర్త కిరాణా సామాగ్రి కూడా కొనడని ఆమె జతచేసింది. "ఆకుకూరలు కొనాలంటే చాలా డబ్బు ఖర్చవుతుందని, మనం కూరగాయలు తినకుంటేనే మేలని ఆయన అంటుంటాడు."

ముప్పై నాలుగేళ్ళ వయసున్న కౌశల్య ఛత్తీస్‌గఢ్ రాజధాని రాయ్‌పూర్‌లోని ఒక ప్రైవేట్ రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలకు చెందిన తోటలో పనిచేస్తున్నారు. తన తల్లిలాగే, ఇక్కడ ఆమె కూడా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా వంటలలో ప్రధానంగా ఉపయోగించే అడవి ఆకుకూరల కోసం వెతుకుతుంటారు. ఆమె అటూ ఇటూ తిరుగుతూ అనేక తుప్పలను, తీగలను, పొదలను చూపిస్తూ, ప్రతిదానితో ఏం వండవచ్చో టూకీగా చెప్పుకొచ్చారు: “వెల్లుల్లి, మిరపకాయలతో ఉల్లాహ్ భాజీ. బొహార్ భాజీని చింతపండుతో కలిపి వండితే చాలా బాగుంటుంది. ఈ భాజీలన్నీ వరి పొలాలలో, కాలువల దగ్గర పెరుగుతాయి. ఎవరూ వాటిని ప్రత్యేకించి పండించరు.”

కమర్‌ఛఠ్ పండుగ కోసం “నేను ఇక్కడ [పాఠశాల ప్రాంగణం నుంచి] ఏడెనిమిది రకాల ఆకులను సేకరిస్తాను,” అన్నారు కౌశల్య. ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని మహిళలు భాదో నెలలో (ఆగస్టు-సెప్టెంబర్) ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు. ఆ రోజంతా ఉపవాసముండి, ప్రసవం సురక్షితంగా జరగాలని, బిడ్డ ఆరోగ్యంగా పుట్టాలని, పునరుత్పత్తి వ్యవస్థ ఆరోగ్యంగా ఉండాలని ప్రార్థిస్తారు.

"మా అమ్మ మా భూమిలో సేకరించిన పసహర్ చావల్ [అడవి ఎర్ర బియ్యం]ను పంపుతుంది, అందువల్ల నేను ఉపవాసానికి ఎక్కువగా ఏమీ కొనను," అని ఆమె తెలిపారు. ఉపవాసం విరమించేటప్పుడు మహిళలు నాగలితో దున్నకుండా, వాణిజ్య సాగుద్వారా పండించని కూరగాయలు, పండ్లు, బియ్యాన్ని మాత్రమే తింటారు.

తొలి నలభైల వయసులో ఉన్న కౌశల్య భర్త జీతూ, దినసరి కూలీగా పనిచేస్తూ వారానికి రూ. 2,000–2,500 సంపాదిస్తుండగా, ఆమెకు నెలకు రూ. 8,000 జీతం వస్తుంది. వాళ్ళ ముగ్గురు పిల్లలకు - ఒక కొడుకు, కవలలు (ఒక అబ్బాయి, ఒక అమ్మాయి) - భాజీ తినడమంటే చాలా ఇష్టం. "భాజీ తయారుచేయడం చాలా సులభం, నా పదకొండేళ్ళ కూతురికి కూడా దాన్ని ఎలా తయారుచేయాలో తెలుసు. మిరపకాయలు, వెల్లుల్లి, టమోటాలను కలిపి కొద్దిగా తాలింపు వేస్తే చాలు. అది ఏ భాజీ అయినా చాలా రుచిగా ఉంటుంది," కౌశల్య నవ్వుతూ చెప్పారు.

"దాని గురించి తెలిసినవారు దానిని బాగా తింటారు, ఇతరులు దానిని కచ్రా [చెత్త] అనుకుంటారు," అంటూ ఆమె "కలుపు మందు వేయకపోతే, ఈ అడవి ఆకుకూరలు మా నడుము వరకు పెరిగేవి," అన్నారు. ఆమె మాట్లాడుతుండగానే ప్రెజర్ కుక్కర్ చివరి విజిల్ వేసింది. భోజనం సిద్ధమైంది.

అనువాదం: రవి కృష్ణ