അമേരിക്കൻ-ഇറാൻ യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് ഒരു മിസ്സൈൽ ഗുജറാത്തിലടിക്കുന്നു

“കടലിൽ ജീവിക്കുന്നവർക്ക് മരണത്തെ ഭയമില്ല എന്ന് എൻ്റെ അച്ഛൻ പറഞ്ഞത് നുണയായിരുന്നു. 17 വയസ്സിൽ നാവികനായി ഞാൻ ആദ്യത്തെ ജോലിക്ക് ചേർന്നപ്പോഴാണ് അച്ഛൻ അത് പറഞ്ഞത്,” തൻ്റെ കൈകളിലേക്ക് നോക്കി, 43 വയസ്സുള്ള നസീർ ജുനസ് ഭയ്യ പറയുന്നു.

“അച്ഛൻ നുണ പറയുകയായിരുന്നു. വെള്ളം കപ്പലിൽ കടക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോഴേ എനിക്ക് ഭയമായി. പുലർച്ചെ 12 മണിയായിരുന്നു. 2026 മേയ് 8. ഞങ്ങലെ കൊല്ലാൻ ഒരു മിസ്സൈൽ വന്നു. ഹോർമുസ് കടക്കുന്നതിൽനിന്ന് ഇറാൻ ഞങ്ങളെ വിലക്കിയിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട്, അവരായിരിക്കില്ല ആക്രമിച്ചത്. എന്തോ വലിയ പൊട്ടിത്തെറി കേട്ടു. ഉടനെ തീ പടരുകയും ചെയ്തു. ഹിന്ദിയും ഗുജറാത്തിയും കലർത്തി സംസാരിക്കുന്നതിനിടയിൽ അയാൾ വീണ്ടും ഒന്ന് നിർത്തി. നാട്ടിലും വീട്ടിലും അയാൾ കച്ചി സിന്ധിയിലാണ് സംസാരിച്ചിരുന്നത്. ദ്വാരക ജില്ലയിലെ സലായ തുറമുഖ പട്ടണത്തിലുള്ള അയാളുടെ ഒരുനില വീട്ടിലിരിക്കുകയായിരുന്നു ഞങ്ങൾ.

“അതിൻ്റെ ആഘാതത്തിൽ രണ്ട് നാവികർ തെറിച്ചുപോയി. വലതുകൈ അറ്റ അൽതാഫ് തലാബ് കേർ (40 വയസ്സ്) മരിച്ചു. മുഖം ടാങ്കിലിടിച്ച് മറ്റൊരാൾക്ക് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റു. ആ ദിവസം ഞങ്ങൾ 18 പേരുണ്ടായിരുന്നു കപ്പലിൽ. വെള്ളം കയറാൻ തുടങ്ങി. ഞങ്ങൾ ബാക്കിയുള്ളവർക്ക് അവരവരുടെ സാധനങ്ങളൊന്നും എടുക്കാനുള്ള സമയമുണ്ടായിരുനില്ല. ഫോൺ പോലും. ഞങ്ങൾ കടലിലേക്കെടുത്ത് ചാടി, ഇരുമ്പ് കമ്പികൾകൊണ്ട് ചുറ്റിയ ഒരു പ്ലാസ്റ്റിക്ക് വാട്ടർ ക്യാനിൽ പിടിച്ച് ആറ് മണിക്കൂർ പൊന്തിക്കിടക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടി. തണുത്ത് മരവിക്കുകയയൈരുന്നു. മിസ്സൈലല്ലെങ്കിൽ, ഗൾഫ് ഓഫ് ഒമാനിലെ ഐസുപോലത്തെ തണുപ്പ് ഞങ്ങളെ കൊല്ലുമെന്ന് തോന്നി,” ഭാഗികമായി തളർന്ന തൻ്റെ 60-കളിലെത്തിയ അച്ഛൻ ജുനസ് ഭയ്യയുടെ സമീപത്ത് ഇരിക്കുകയായിരുന്നു അയാൾ. 40 വർഷത്തോളം കപ്പലുകളിലെ എൻജിൻ ക്യാബിനിൽ ജോലി ചെയ്തയാളാണ് ജുനസ് ഭയ്യ. മകൻ്റെ അതിജീവന കഥ കേട്ട് തളർന്നിരിക്കുന്ന അമ്മ സബീറയുടെ കണ്ണുകളിലേക്ക് നോക്കാൻ ധൈര്യമില്ലായിരുന്നു നസീറിന്.

മൂന്ന് വർഷം പഴക്കമുള്ള, 3000 ടൺ ഭാരശേഷിയുള്ള മരത്തിൻ്റെ ആ വലിയ ഉരു സലായയിൽ നിർമ്മിച്ച ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഉരുക്കളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. ആന്ധ്രപ്രദേശിൽനിന്ന് കുടിയേറിയവരും, ജാം സലായ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന വലിയൊരു വിഭാഗം നാട്ടുകാരുമാണ് അതിൻ്റെ നിർമ്മാതാക്കൾ. ഏകദേശം 200 വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് മാണ്ഡ്‌വി, മുണ്ഡ്ര പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്ന് കുടിയേറി ദ്വാരകയിൽ പാർപ്പുറപ്പിച്ചവരുടെ പിന്മുറക്കാരാണ് ഈ കച്ച് മുസ്ലിമുകൾ.

ഉപജീവനത്തിന് ഈ സമുദായം ആശ്രയിക്കുന്നത് കപ്പൽ വ്യവസായത്തെയാണ്. പട്ടണത്തിലെ മിക്ക പുരുഷന്മാരും ഇത് നിർമ്മിക്കുകയോ, ഇതിൽ യാത്ര ചെയ്യുകയോ, സാധനങ്ങൾ കയറ്റിയിറക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരാണ്. ഇന്ത്യ, യു.എ.ഇ., ഒമാൻ, യമൻ, ഇറാൻ, സൊമാലിയ, ദ്ജിബൗട്ടി, എറിട്രിയ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഈ കപ്പലുകൾ യാത്ര ചെയ്യുന്നത്. ഈ മേഖലയിൽ ജോലി ചെയ്യാത്തവരാകട്ടെ, കച്ച് ഉൾക്കടലിൽ, ഘോൽ (കറുത്ത പുള്ളികളുള്ള ഒരുതരം മത്സ്യം), ധോൽദര തുടങ്ങിയ മത്സ്യങ്ങൾ പിടിച്ച് ജീവിക്കുന്നു.

സലായയിൽ നിർമ്മിച്ച 200-ഓളം വാഹനുകൾ (ലാഞ്ച് എന്നും പറയുന്നു) ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ നീങ്ങാറുണ്ട്. സെപ്റ്റംബറിനും മേയ് മാസത്തിനുമിടയിലാണ് ആണുങ്ങൾ മിക്കവാറും ഈ കപ്പലുകളിൽ ജോലിക്ക് കയറുക. ജൂണിനും ഓഗസ്റ്റിനുമിടയിൽ, ഇന്ത്യൻ അധികൃതർ അറേബ്യൻ കടലിൽ ബോട്ടുകൾക്ക് അനുവാദം കൊടുക്കാറില്ല.

"ഞാൻ 13 മാസത്തെ കരാറിലായിരുന്നു. പക്ഷേ മേയിൽത്തന്നെ തിരിച്ചുവന്നു. എൻ്റെ അവസാനത്തെ ട്രിപ്പായിരുന്നു അത്തവണത്തേത്. അനിയത്തിയുടെ കല്യാണത്തിനും വീടുപണി പൂർത്തിയാക്കാനുമൊക്കെയായി 4.5 ലക്ഷം രൂപ മാറ്റിവെച്ചിരുന്നു ഞാൻ. എല്ലാം കടലിൽ മുങ്ങിപ്പോയി. ഇപ്പോൾ പാസ്പോർട്ടും , സീമാൻ ഐ.ഡി.യും ഒന്നുമില്ല," നസീർ തൻ്റെ പഴയ കാർഡ് എനിക്ക് കാണിച്ചുതരുന്നു.

നസീറിന് കിട്ടുന്ന മാസശമ്പളം 5,000 രൂപയാണ്, കപ്പലിൻ്റെ ഉടമയിൽനിന്ന്. എന്നാൽ ശരിക്കുള്ള വരുമാനം, ഷാർജയിലും യമനിലും, സൊമാലിയയിലും മറ്റും ചരക്കുകൾ കയറ്റിറക്കുമ്പോൾ കിട്ടുന്ന പണമാണ്. ഒരു ടണ്ണിന് 10 ദിർഹംവെച്ച്, വിദേശ വ്യാപാരികൾ നൽകും. ജോലിയുടെ ലഭ്യത, കാർഗോയുടെ വലിപ്പം, പൈസയുടെ വിനിമയനിരക്ക്, കപ്പലിലെ, പണം വീതിക്കാനുള്ള മറ്റ് ജീവനക്കാർ എന്നിവയൊക്കെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി, വരുമാനത്തിൽ ഏരക്കുറച്ചിലുകളുണ്ടാകാം. എന്നാൽ, സാക്ഷരതയും, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും തൊഴിലവസരങ്ങളും കുറവുള്ള ഒരു പട്ടണത്തിൽ ആൾ എന്ന നിലയ്ക്ക്, നസീറിന് ഇത് ആകർഷകമായ ഒരു ജോലിയാണ്.

“2 മാസമായി ഞാൻ വീട്ടിലിരിക്കുകയാണ്. നല്ല പേടിയുണ്ട് എനിക്ക്. അവർ കപ്പലുണ്ടക്കുന്ന യാർഡിൻ്റെയടുത്ത് പോകാൻ പോലും താത്പര്യം തോന്നുന്നില്ല. കഴിഞ്ഞ രണ്ടുമൂന്ന് ദിവസമായി ഞാൻ മീൻപിടുത്ത ബോട്ടിൽ പോകാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ, ജൂണിനും ഓഗസ്റ്റിനുമിടയിൽ കാലവർഷവും കൊടുങ്കാറ്റുമൊക്കെയുള്ളതിനാൽ പോകാൻ അനുവാദമില്ല,” നസീർ പറയുന്നു. എന്നാൽ വീട്ടിലിരിക്കുമ്പോൾ, ചെയ്യാൻ ബാക്കിയുള്ള കാര്യങ്ങളോർത്ത് ആധിയാണ്. നഷ്ടപ്പെട്ട പൈസയും, ഭാവിജീവിതവുമൊക്കെ അയാളെ അലട്ടുന്നു.

പുതിയ പാസ്പോർട്ട് കിട്ടാനുള്ള ശ്രമത്തിന് കപ്പലിൻ്റെ ഉടമയുടെ സഹായം കിട്ടിയില്ല. മറ്റൊരു പാസ്പോർട്ട് കിട്ടാൻ 7,000 തൊട്ട്, 10,000 രൂപവരെ ചിലവഴിക്കണം നസീറിന്. നഷ്ടപ്പെട്ട സാധനങ്ങൾക്കുള്ള നഷ്ടപരിഹാരവും നസീറിനും മറ്റുള്ളവർക്കും ഇതുവരെ കിട്ടിയിട്ടില്ല.

യുദ്ധമേഖലയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സലായയിലുണ്ടാക്കുന്ന ഉരുക്കൾക്ക് രണ്ടുവർഷമായി, ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ പരിരക്ഷ നൽകുന്നില്ല. അതിനാൽ, തങ്ങൾക്കും നഷ്ടമാണെന്നാന് കപ്പലുടമകളുടെ വാദം. ആ മേഖലയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന, ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷയുള്ള വാഹനങ്ങൾക്കുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം പോലും അവർ നിഷേധിക്കുന്നു.

“എനിക്ക് കപ്പൽ നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുപോലും സർക്കാരിൽനിന്ന് ഒരു സഹായവും ലഭിച്ചില്ല. ഇന്ത്യൻ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിക്ക് ഞാൻ പ്രീമിയമായിട്ട് 13.5 ലക്ഷം രൂപ കൊടുത്തതാണ്, എന്നിട്ടും ഒന്നും ലഭിച്ചില്ല,” സുൽത്താൻ അഹ്മ്മദ് സൻഘാര എന്ന ഒരു കപ്പലുടമ പറയുന്നു. “ഒമാനി കോസ്റ്റ് ഗാർഡ്, കപ്പലിൽനിന്ന് രക്ഷിച്ച എൻ്റെ തൊഴിലാളീകൾക്കുള്ള വിസ, ടിക്കറ്റ് ചിലവുകൾ ഞാനാണ് വഹിച്ചത്.” ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽവെച്ച് മിസ്സൈൽ ആക്രമണം നേരിട്ട ഹാജി അലി എന്ന മറ്റൊരു കപ്പലിനെക്കുറിച്ചാണ് അദ്ദേഹം സൂചിപ്പിച്ചത്. ഹജ്ജിന് ബലികൊടുക്കാൻ കൊണ്ടുപോകുന്ന 480 പശുക്കളും 1,800 ആടുകളുമാണ് കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നത്.

നാലുദിവസം മുമ്പ്, എം.വി.എസ് ഫയ്സ് ഇ സുലൈമാനി എന്നൊരു കപ്പൽ, ആക്രമണത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയിരുന്നു എന്ന് 30 വയസ്സുള്ള ഐജാസ് അക്ബർ സൻഘറും മറ്റ് 14 പേരും വാട്ട്സാപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽനിന്ന് അറിഞ്ഞിരുന്നുവെങ്കിലും 2026 മേയ് 13-ന് ഹാജി അലി കപ്പൽ കടലിൽ ഇറങ്ങിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. “രാവിലെ 3 മണിയായിരുന്നു. ലക്ഷ്യത്തിലെത്താൻ പിന്നെയും അഞ്ച് മണിക്കൂർ ബാക്കിയായിരുന്നു. അപ്പോഴാണ് ഒമാൻ തീരത്തുവെച്ച് മിസൈലാക്രമണം ഉണ്ടായത്,” ഐജാസ് പറഞ്ഞു. “കപ്പലിൻ്റെ ഇന്ത്യൻ ഉടമസ്ഥനെ വിളിക്കാനുള്ള പൈസ ഞങ്ങളുടെ ഫോണിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട്, വിവരം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ സൊമാലിയൻ വ്യാപാരിയെ വിളിച്ചു. ഞങ്ങളാകെ ഭയന്നുപോയിരുന്നു. രക്ഷപ്പെടാനുള്ള തത്രപ്പാടിൽ മൃഗങ്ങൾ നിലവിളിക്കുന്നത് ഞങ്ങൾ കേട്ടു. 12 ആളുകൾക്കുള്ള ലൈഫ് ബോട്ട് മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. എന്നിട്ടും, ഒമാൻ കോസ്റ്റ് ഗാർഡ് വന്ന് രക്ഷിക്കുന്നതുവരെ ഞങ്ങൾ 14 പേരും അതിൽ കയറി നിന്നു.”

രണ്ടുമാസം കഴിഞ്ഞിട്ടും ഐജാസിൻ്റെ ഞെട്ടൽ മാറിയിട്ടില്ല. ഭർത്താവ് 2002-ൽ ഒമാൻ ഉൾക്കടലിൽവെച്ച് മുങ്ങിമരിച്ചതിനുശേഷം മകൻ കടലിൽ ജോലിക്ക് പോകുന്നത് അമ്മയ്ക്ക് ഒരിക്കലും ഇഷ്ടമായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ഐജാസ് 10-ആം ക്ലാസ്സിനുശേഷം പഠിപ്പ് നിർത്തിയതിനാൽ, പട്ടണത്തിൽ മറ്റൊരു തൊഴിലവസരവും ലഭ്യമല്ലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അമ്മാവൻ സുൽത്തൻ്റെ കപ്പലിൽ ജോലിക്ക് ചേർന്നത്. എന്നാൽ ഇനി അവിടെ ജോലി ചെയ്യാൻ അയാൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.

“ഐജാസ് എൻ്റെ മരുമകനാണ്. അവൻ മാത്രമല്ല ജോലിക്ക് വിസമ്മതിക്കുന്നത്. എൻ്റെ തൊഴിലാളികളെല്ലാവരും ഭയന്നിരിക്കുകയാണ്. എൻ്റെ മറ്റേ കപ്പൽ ഹാജി അലി-1 2026 ഒക്ടോബറിൽ തയ്യാറാവും. എന്നാൽ പഴയ ജോലിക്കാർക്ക് തിരിച്ച് ജോലിക്ക് കയറാൻ മടിയാണ്,” സുൽത്താൻ പറയുന്നു. “യുദ്ധം കാരണം ദുബായിൽനിന്ന് നാവികരായ ധാരാളം ചെറുപ്പക്കാർ മടങ്ങിപ്പോന്നിട്ടുണ്ട്. ജൂൺ-ഓഗസ്റ്റ് മാസങ്ങളിൽ സലായയിൽ തൊഴിലൊന്നും ഉണ്ടാവില്ലെന്നറിഞ്ഞിട്ടും. ജീവനേക്കാൾ വലുതല്ലല്ലോ ഒന്നും. അതുകൊണ്ട് അവരെ നിർബന്ധിക്കാനുമാവില്ല.”

സുൽത്താൻ്റെ കപ്പൽനിമ്മാണ യാർഡിൽനിന്ന് രണ്ട് കിലോമീറ്റർ അകലെയാന് 30 വയസ്സുള്ള ഷക്കീബ് ഹാജി അമീനിൻ്റേയും 33 വയസ്സുള്ള അസീം ഹാജി അമീനിൻ്റേയും വീട്. ദുബായിൽനിന്ന് സലായയിലേക്ക് മടങ്ങിയ സുംഭാനിയ സഹോദരന്മാർ. അഞ്ചുവർഷത്തോളം ടൂറിസം മേഖലയിൽ, ക്രൂയിസ് കപ്പലുകളിൽ അത്താഴം വിളമ്പുന്ന ജോലിയിലായിരുന്നു അവർ. 2026 മാർച്ച് ആദ്യം, അവരുടെ ഫോണിലേക്ക്, പാം ജുമൈറയിലുണ്ടായ ഡ്രോൺ, മിസ്സൈൽ ആക്രമണത്തിൻ്റെ വീഡിയോകൾ ആരോ ഫോർവേഡയച്ചു. ഷക്കീബിൻ്റെ ഫോൺ പൊലീസിൻ്റെ കൈയ്യിലെത്തിയപ്പോൾ അയാൾക്ക് 77 ദിവസം ജയിലിൽ കഴിയേണ്ടിവന്നു.

“അപമാനത്തിൻ്റെ ദിവസങ്ങളായിരുന്നു അത്. ജയിലിനകത്ത് എല്ലാത്തിനും പൈസ കൊടുക്കണം. കുടുംബവുമായി 5 മിനിറ്റ് സംസാരിക്കാൻ 10 ദിർഹം കൊടുക്കണം. എന്നെ പുറത്തിറക്കാൻ, അച്ഛന് സ്വന്തം നിലയ്ക്ക് പണം കണ്ടെത്തേണ്ടിവന്നു. എൻ്റെ പിടിച്ചെടുത്ത ഫോൺ തിരികെ കിട്ടിയില്ല. എൻ്റെ മാനേജർ എന്നെ കൈയൊഴിഞ്ഞു. ഒരുവർഷത്തേക്ക് ദുബായിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ യു.എ.ഇ. സർക്കാർ വിലക്കേർപ്പെടുത്തി,” ഷക്കീബ് പറയുന്നു.

അറസ്റ്റിൽനിന്ന് അസീം രക്ഷപ്പെട്ടെങ്കിലും, 7,000 കിട്ടുന്നതിന് പകരം 3,000-മേ കിട്ടിയുള്ളു. തിരിച്ചുപോരേണ്ടിവന്നതിൻ്റെ വരുമാന നഷ്ടംകൊണ്ട്, ഇരുസഹോദരന്മാർക്കും തങ്ങളുടെ കുട്ടികളെ ഖംഭാലിയയിലെ സ്വകാര്യ സ്കൂളിൽനിന്ന് സർക്കാർ സ്കൂളിലേക്ക് മാറ്റേണ്ടിവന്നു.

“ജൂലായിൽ മാത്രമാണ് ഞാൻ ഗ്യാരേജിൽ, ബൈക്കുകൾ പെയിൻ്റ് ചെയ്യുന്ന ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയത്. എന്നാൽ സലായ ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണ്. ചിലപ്പോൾ കസ്റ്റമേഴ്സ് ഉണ്ടാകും. ചിലപ്പോൾ ഉണ്ടാവില്ല. എൻ്റെ സഹോദരൻ്റെ വിസ റദ്ദാക്കിയെങ്കിലും എൻ്റേത് റദ്ദാക്കിയിട്ടില്ല. എന്നാൽ, യുദ്ധം മൂർച്ഛിക്കുന്നതിനാൽ, അവിടേക്ക് തിരിച്ചുപോയി ജീവിതം അപകടത്തിലാക്കാൻ എനിക്ക് സാധിക്കില്ല. ഇവിടെത്തന്നെ എന്തെങ്കിലും ചെയ്ത് പിടിച്ചുനിൽക്കണം,” അസീം പറയുന്നു

“സലായയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നനായ ആളായിരുനു ഞങ്ങളുടെ മുത്തച്ഛൻ,” താൻ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഡിന്നർ ക്രൂയിസിൻ്റെ ചിത്രം ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം പേജിൽ കാണിച്ചുതന്നുകൊണ്ട് ഷക്കീബ് പറയുന്നു. “എന്നാൽ, രണ്ട് കപ്പലുകൾ മുങ്ങിയതോടെ കുടുംബത്തിന് എല്ലാം നഷ്ടമായി. അച്ഛനും അമ്മാവന്മാർക്കും മറ്റ് ജോലികൾ കണ്ടെത്തേണ്ടിവന്നു. ഞങ്ങൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കാനും കഴിഞ്ഞില്ല. കഴിഞ്ഞ 3-4 കൊല്ലമായി എൻ്റെ ജീവിതം ഒന്ന് പച്ചപിടിച്ചുവന്നതായിരുന്നു. എനിക്ക് കിട്ടാതിരുന്ന നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം എൻ്റെ മകന് കൊടുക്കാനാവുമെന്ന് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിച്ചു. ജോലി നഷ്ടമാവുകയും ഒരുവർഷത്തേക്ക് ദുബായിൽ കയറാനാവാതെയും വന്നതോടെ ആ സ്വപ്നം തകർന്നു.”

യുദ്ധമേഖലയിൽ സമാധാനം കൈവന്നാലും ഇനി ഉടനെയൊന്നും തിരിച്ചുപോകാൻ നസീറിന് ആഗ്രഹമില്ല. “അള്ളാഹു ഒരിക്കൽ എൻ്റെ ജീവിതം രക്ഷിച്ചു. വീണ്ടും അതുണ്ടാവുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ എനിക്ക് എൻ്റെ വീടിൻ്റെ പണി തീർക്കണം, അനിയത്തിയെ വിവാഹം ചെയ്ത് അയപ്പിക്കണം. അതുകൊണ്ട്, എനിക്ക് പോകേണ്ടിവന്നേക്കാം.” ഒരുപക്ഷേ 3-4 കൊല്ലങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ് എന്നും അയാൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. തൻ്റെ പഴയ ചില ഫോട്ടോകളും ഞങ്ങളെ കാണിച്ചുതന്നു.

അയാളുടെ അമ്മയ്ക്ക് അത് ഉറപ്പില്ല. “ഇത് ഞങ്ങളുടെ പൂർവ്വികരുടെ തൊഴിലാണ്. എൻ്റെ സഹോദരന്മാർ, അച്ഛൻ, ഭർത്താവ്, മുതുമുത്തച്ഛന്മാർ എല്ലാവരും ഈ ജോലിയാണ് ചെയ്തത്. ഭർത്താക്കന്മാർ മാസങ്ങളോളം വീട്ടിൽനിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്നത് സലായയിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പതിവാണ്. കടലിനേയും ഞങ്ങളുടെ പുരുഷന്മാർ നിർമ്മിച്ച കപ്പലുകളേയും എനിക്ക് വിശ്വാസമാണ്. എന്നാൽ, മിസ്സൈലുകളെ എനിക്ക് വിശ്വാസം പൊര. എൻ്റെ മകൻ തിരിച്ചുപോകരുതെന്നാണ് എൻ്റെ മനസ്സിൽ. പൈസ പിന്നെയും ഉണ്ടാക്കാം. എന്നാൽ, എന്ന്റ്റെ മകനെ എങ്ങിനെ തിരിച്ചുകിട്ടും?”