व्हिडिओ पहाः शांतीपूरचे काही शेवटचे माग चालवणारे विणकर

पश्चिम बंगालमधील नादिया जिल्ह्यातलं शांतीपूर शहर कोलकात्यापासून ९० किलोमीटरवर आहे. शांतीपूर आणि आसपासची गावं त्यांच्या मऊसूत आणि सुरेख साड्यांसाठी बऱ्याच काळापासून प्रसिद्ध आहेत.

भारतभर आणि इतरही देशात हातमागाच्या कापडाची मागणी भरपूर आहे. मात्र यंत्रमागांनी निर्माण केलेली स्पर्धा आणि खालावत जाणारं उत्पन्न या आणि अशा काही कारणांमुळे देशभरातले कुशल विणकर आता टिकून राहण्यासाठी झगडत आहेत. शांतीपूरमधलेही अनेक जण आता विणकाम सोडून चरितार्थाच्या शोधात गाव सोडून गेले आहेत.

PHOTO • Sinchita Maaji

अशा धाग्यांपासून, बऱ्याच गुंतागुंतीच्या प्रक्रियांनंतर देखण्या शांतीपुरी साड्या तयार होतात

पश्चिम बंगालच्या नादिया जिल्ह्यात विणल्या जाणाऱ्या साड्या शांतीपुरी साड्या म्हणून ओळखल्या जातात. शांतीपूर-फुलिया भागातली हजारो हातमाग केंद्रं शांतीपुरी तंत, टंगाई आणि जामदानी साड्या सुती, टसर आणि रेशमामध्ये विणतात

PHOTO • Sinchita Maaji

असे छिद्रांची नक्षी असणारे कागद विणकरांना दिले जातात, त्याप्रमाणे ते मागावर धाग्यांची जुळणी करतात.

हा लेख आणि व्हिडिओ सिंचिता माजी हिने २०१५-१६ साली पारी फेलोशिपमार्फत तयार केला आहे 

मेधा काळे यांना स्त्रिया आणि आरोग्याच्या क्षेत्रात कामाचा अनुभव आहे. कुणाच्या गणतीत नसणाऱ्या लोकांची आयुष्यं आणि कहाण्या हा त्यांचा जिव्हाळ्याचा विषय आहे.

Sinchita Maji

सिंचिता माजी पारीची व्हिडिओ समन्वयक आहे, ती एक मुक्त छायाचित्रकार आणि बोधपटनिर्माती आहे. सुमन पर्बत कोलकात्याचा ऑनशोअर पाइपलाइन अभियंता आहे, सध्या तो मुंबईत आहे. त्याने दुर्गापूर, पश्चिम बंगालच्या राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थेतून बी टेक पदवी प्राप्त केली आहे. तोदेखील मुक्त छायाचित्रकार आहे.

Other stories by Sinchita Maji